Καλειδοσκόπιο συναισθημάτων στη Στέγη

βάθος, καθώς σουρούπωνε γλυκά. Για πρώτη φορά, η Στέγη υποδέχθηκε την καλλιτεχνική σεζόν 2026-2027  χωρίς ταβάνι- στην ανοιχτή ταράτσα της έδρας της.

“Ο Νέος Κόσμος μόλις αναδείχθηκε η τρίτη πιο κουλ γειτονιά στον κόσμο”, μας πληροφόρησε ο πρόεδρος του Ιδρύματος Ωνάση, Αντώνης Παπαδημητρίου, ο οποίος έκανε μια εισαγωγή για την παρουσίαση του φετινού προγράμματος.

“Και ο λόγος που συμβαίνει αυτό, είναι το οικοσύστημα που έχει δημιουργηθεί γύρω από τη Στέγη. Ξεπεράσαμε τα 50 χρόνια του Ιδρύματος Ωνάση, συμπληρώνουμε τώρα και τα 16 χρόνια διαδρομής της Στέγης και πιστεύουμε ότι τιμούμε το παρελθόν μας όταν οραματιζόμαστε το μέλλον. Γιατί το μέλλον μάς κινητοποιεί για να παρουσιάζουμε δράσεις, όπως σήμερα, και να ανταποκρινόμαστε στις νέες προκλήσεις ενός περιβάλλοντος που ανανεώνεται διαρκώς.

Η αντίληψή μας ότι η υγεία και η παιδεία είναι ζητήματα βαθιά πολιτισμικά παίρνει όλο και πιο απτή μορφή”, συνέχισε ο πρόεδρος, τονίζοντας τον τρόπο που λειτουργεί, προς όφελος του ασθενούς, το Ωνάσειο νοσοκομείο, και επισημαίνοντας ότι  η δημόσια και δωρεάν παιδεία είναι, επίσης, πρωταρχικό μέλημα του Ιδρύματος.

“Πρόσφατα κάναμε τον αγιασμό των 20 Ωνάσειων Σχολείων”, μας είπε. “Ξέραμε τις αρχικές αντιδράσεις, αλλά η  κοινωνική αποδοχή που έχουν τα σχολεία μας είναι εντυπωσιακή. Έχουμε 6000 μαθητές και φέτος δεχθήκαμε 14.000 αιτήσεις καθηγητών για τις 400 θέσεις που είχαν μείνει στα σχολεία-γεγονός που αποδεικνύει την αποδοχή του θεσμού και στην εκπαιδευτική κοινότητα”.

Και από την παιδεία και την υγεία, τη σκυτάλη πήρε η πρωταγωνίστρια της βραδιάς- η τέχνη. “Ξεκινήσαμε αυτό το καλοκαίρι με τη φράση του Μπράιαν Ίνο “Το μόνο προϊόν της τέχνης είναι τα συναισθήματα””, μας είπε η καλλιτεχνική διευθύντρια του Ιδρύματος Ωνάση, Αφροδίτη Παναγιωτάκου. “Κυκλοφορήσαμε στο μετρό και στους δρόμους της Αθήνας με αυτά τα λόγια, χωρίς να τα υπογράψουμε. Πολλοί υπέθεσαν ότι την είχαμε κυκλοφορήσει εμείς, και αυτή είναι μία από τις επιτυχίες της Στέγης: ότι έχει φτιάξει ένα λεξιλόγιο που φέρνει μαζί του το να νιώθεις με την τέχνη, να γαληνεύεις όταν είσαι σε μεγάλες εντάσεις ή να αφυπνίζεσαι  όταν κινδυνεύεις από την ύπνωση. Έτσι, λοιπόν, ξεκινήσαμε και φέτος και νομίζω ότι θα έχουμε μια πάρα πολύ ωραία σεζόν”.

Έχοντας παρακολουθήσει τη διαδρομή της Στέγης από την αρχή, μπορούμε να επιβεβαιώσουμε ότι, πράγματι, με το πέρασμα του καιρού, τα συναισθήματα που γεννούν μέσα μας οι παραγωγές που παρουσιάζονται γίνονται ολοένα και δυνατότερα. Κάποτε, ο πειραματισμός, η αναζήτηση, το καινούριο, ήταν τα ισχυρότερα ζητούμενα.

Εξακολουθούν, προφανώς, να αποτελούν πρωταρχικά ζητούμενα, αλλά πλέον είναι βαθιά ποτισμένα με την ανάγκη αληθινής, ουσιαστικής επαφής με τον απέναντι, δηλαδή με τον θεατή. Κάπως έτσι, τα τελευταία χρόνια, για εμάς που παρακολουθούμε θέατρο, σινεμά, χορό, εικαστικά και συζητήσεις τη Στέγη, η μία συγκλονιστική εμπειρία διαδέχεται την άλλη.

Ένα ακόμα συμπέρασμα στο οποίο έχουμε καταλήξει είναι πως, όταν η Στέγη στρέφει το βλέμμα της κάπου, αυτό το “κάπου” θα γίνει τάση, γιατί οι άνθρωποί της έχουν την ξεχωριστή ικανότητα να διαισθάνονται τις ανάγκες και τα συναισθήματα τη στιγμή που αρχίζουν να σιγοβράζουν και να αναδύονται, πριν καν γίνουν ευρέως αντιληπτά – και τα φωτίζουν. Ένα παράδειγμα είναι η φετινή στροφή προς το αναλογικό στοιχείο, μια στάση αντίστασης στην απόσταση που δημιουργεί η ψηφιακή πραγματικότητα όταν κυριαρχεί απόλυτα.

Το πρόγραμμα της σεζόν περιλαμβάνει παραγωγές θεάτρου, χορού και μουσικής, συζητήσεις, ταινίες, εκθέσεις και φεστιβάλ, αλλά και πολλές πρωτοβουλίες εκτός Στέγης. Η προπώληση αρχίζει στις 21 Σεπτεμβρίου για τους Φίλους της Στέγης και στις 25 Σεπτεμβρίου για το Γενικό Κοινό, ενώ για τρίτη χρονιά οι σκηνές την Κυριακή “παίζουν ματινέ”, στις 14.00 στην Κεντρική Σκηνή και στις 17.00 στη Μικρή Σκηνή.

Εικαστικά

Μια εκπληκτική εικαστική και ηχητική εμπειρία θα ξετυλιχτεί στο κέντρο της πολύβουης πόλης και συγκεκριμένα στην “Onassis Mandra” της Διονυσίου Αεροπαγίτου, από τις 26 Σεπτεμβρίου έως τις 5 Δεκεμβρίου: το έργο “clinamen” του Σελέστ Μπουζιέ-Μουζενό, ένα γαλανό υδάτινο τοπίο με εκατοντάδες λευκά κεραμικά μπολ που επιπλέουν, συγκρούονται και παράγουν ήχους, υπόσχεται να μας γαληνέψει ανακουφιστικά.

Επίσης, στην πρώτη μονογραφική έκθεσή του, στο Onassis Ready (4 Απριλίου – 13 Ιουνίου 2027), οΔημήτρης Παπαϊωάννου επιστρέφει στην αφετηρία της καλλιτεχνικής του πρακτικής, δηλαδή στη ζωγραφική, τα σχέδια, τις συνδέσεις και τις ιδέες που διαμόρφωσαν τον εικαστικό του κόσμο.

Θέατρο

Η σεζόν αρχίζει με μια παράσταση που προκαλεί δέος. Μετά τα “Rohtko” και “Respublika”, o Πολωνός σκηνοθέτης Λούκας Τβαρκόφσκι παρουσιάζει στην Κεντρική Σκηνή, από τις 15 έως τις 18 Οκτωβρίου, το “Oracle”, ένα καθηλωτικό σκηνικό σύμπαν για τον μαθηματικό Άλαν Τούρινγκ, που μπλέκει το θέατρο, τον ζωντανό κινηματογράφο και τη δυνατή μουσική με πραγματικές ιστορίες και βιογραφίες.

Από τις 12 Νοεμβρίου έως τις 13 Δεκεμβρίου 2026, ο πολυβραβευμένος “Οιδίποδας”  του Ρόμπερτ Άικ επιστρέφει στην Κεντρική Σκηνή, με τους Νίκο Κουρή και Μαρία Κεχαγιόγλου στους ρόλους του Οιδίποδα και της Ιοκάστης.

Ο Ρομέο Κατσελούτσι βγάζει τον μύθο του “Φάουστ” από τη λογοτεχνία για να τον κάνει σώμα, σκιά και όραμα, από τις 3 έως τις 7 Μαρτίου 2027, σε μια διεθνή συμπαραγωγή της Στέγης, ενώ ο Γιάννης Νιάρρος και η Ομάδα ΝΥΞ στήνουν ένα παράξενο εργαστήριο προσομοίωσης της ανθρώπινης ζωής με τη νέα τους παράσταση “2Β-Απαγωγή και Παρατήρηση”, στη Μικρή Σκηνή (11 Μαρτίου – 30 Μαΐου 2027).

Και, αλήθεια, τι σχέση έχει η Ιλιάδα με το ποδόσφαιρο; Με κάποιον τρόπο, ο Νίκος Καραθάνος βρίσκει τη σύνδεση και μετατρέπει την Κεντρική Σκηνή σε γήπεδο και πεδίο μάχης και την ταπεινή μας ύπαρξη σε μύθο, μέσα από την παράσταση “Έπος” (προσωρινός τίτλος), από τις 10 Απριλίου έως τις 30 Μαΐου 2027.

Χορός

Το Εθνικό Μπαλέτο της Μασσαλίας και οι (La) Horde βρίσκονται μαζί, για πρώτη φορά στην Ελλάδα, με το “Age of Content” (23 και 24 Ιανουαρίου 2027). Η πιο πολυσυζητημένη χορογραφική ομάδα της Ευρώπης, φέρνει στη Στέγη έναν χορό φτιαγμένο από την ένταση, τις εικόνες και την ταχύτητα της ψηφιακής εποχής.

Για 14η χρονιά, το “Onassis Dance Days” (3–7 Φεβρουαρίου 2027) επιστρέφει, μας καλεί να κοιτάξουμε τον άλλον από την αρχή, ενώ στην καρδιά του βρίσκεται το “Landless”, η πρώτη κοινή δημιουργία των Χρήστου Παπαδόπουλου και Γιώργου Κοτσιφάκη.

Μουσική

Το “Borderline Festival” επιστρέφει στις 9 Οκτωβρίου, σε μια ξεχωριστή εκδοχή για μία μέρα με τρία stages στο Onassis Ready και ένα εκρηκτικό lineup.

Επίσης, για τέταρτη χρονιά, το web radio της Στέγης κάνει κατάληψη σε όλο το κτίριο με δύο νύχτες αφιερωμένες στην εξερεύνηση της σύγχρονης ηλεκτρονικής μουσικής (19 και 20 Φεβρουαρίου 2027).

Κι ακόμα, στις 20 Μαρτίου 2027, η Στέγη γίνεται o τόπος μιας σύγχρονης μουσικής τελετουργίας. Υπνωτιστικοί ήχοι, ψυχεδέλεια, αυτοσχεδιασμοί και φωνές ενώνονται σε μια εμπειρία που βιώνεται χωρίς να εξηγείται, με το “Speaking with Spirits”, που αναδεικνύει την τζαζ σαν τελετουργία.

Κινηματογράφος

Μεταξύ πολλών άλλων κινηματογραφικών δράσεων που θα πραγματοποιηθούν φέτος, στις 2 Οκτωβρίου θα γίνει στη Στέγη η πανελλήνια πρεμιέρα της ταινίας “Do you love me” της Λάνα Ντάχερ, στο πλαίσιο του Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας “Νύχτες Πρεμιέρας”.

Επίσης, θα προβληθούν οι συμπαραγωγές του Onassis Culture “Sacrifice” του Ρομέν Γαβράς στις 3 Οκτωβρίου (η πρώτη αγγλόφωνη ταινία του με ένα all-star cast και γυρίσματα στην Ελλάδα), “Δημόσια Ιδιωτική Οικία: 9 στροφές για την Αθήνα” του Τάσου Λάγγη (1 Δεκεμβρίου) και “Σουέλ” του Αλέξανδρου Βούλγαρη (7 Δεκεμβρίου), ενώ το 2027 θα παρουσιαστούν στη Στέγη οι συμπαραγωγές με διεθνή φεστιβαλική παρουσία “Τιτανικός Ωκεανός” της Κωνσταντίνας Κοτζαμάνη και “From Inside Out-The Architecture of Peter Zumthor” του Βιμ Βέντερς.

 Συζητήσεις και masterclasses

Η Βρετανίδα σχεδιάστρια μόδας Μπέλα Φρόιντ, κόρη του διάσημου εικαστικού Λούσιαν Φρόιντ,  μιλά για το σινεμά, το στιλ και όλα όσα λένε τα ρούχα μας για εμάς, στις 15 Δεκεμβρίου.

Στις 16 Ιανουαρίου 2027, η υπέροχη ηθοποιός Τζίλιαν Άντερσον θα μιλήσει για τα δημιουργικά ρίσκα, τις επιλογές που καθόρισαν την πορεία της και τα θέματα που την απασχολούν σήμερα, από τη δημόσια παρουσία της μέχρι τη συγγραφική της δραστηριότητα, ενώ, παράλληλα, η Στέγη διοργανώνει κινηματογραφικό αφιέρωμα στην πολυσχιδή καριέρα της.

Κι ακόμα, στις 11 Φεβρουαρίου 2027, θα αφεθούμε στη γοητεία του διεθνούς φήμης φιλοσόφου, ψυχαναλυτή και διανοούμενου Σλάβοϊ Ζίζεκ.

Όσον αφορά τα masterclasses, την αρχή κάνει ο σκηνοθέτης Ρομέν Γαβράς (4 Οκτωβρίου),   ακολουθεί ο Λούκας Τβαρκόφσκι (17 Οκτωβρίου), ενώ τον Νοέμβριο έρχονται τρεις ανερχόμενοι Ευρωπαίοι κινηματογραφιστές, η Λουίζ Σεβιγιότ, ο Σέρζιο Όκσμαν και η Εμικλί Οσέλ, για να μοιραστούν τα έντονα συναισθήματά τους από τη δημιουργία της πρώτης μεγάλου μήκους ταινίας τους, στο πλαίσιο του Arte Kino Festival στην Αθήνα (20-22/11).

Το νέο έτος ξεκινά με μια “Σπουδή στο Μαύρο”, όπως τιτλοφορείται το εκπληκτικό masterclass της εικαστικού και καλλιγράφου Μαρίας Γενιτσαρίου (17 Ιανουαρίου 2027),  που εξερευνά τις ποιότητες, τις υφές και τις (πολλές!) αποχρώσεις του μαύρου.

Από τον Φεβρουάριο μέχρι τον Μάιο, ακολουθούν κι άλλα masterclasses, εργαστήρια, συζητήσεις και παράλληλες δράσεις με προσκεκλημένους καλλιτέχνες της σεζόν.

 Περισσότερες και πιο αναλυτικές πληροφορίες για το πρόγραμμα της σεζόν 2026-2027 στο https://www.onassis.org/onassis-stegi/season-2026-2027-at-onassis-stegi