Την πρόταση για μια νέα ευρωπαϊκή στρατηγική ασφάλειας, καθώς και την προώθηση της δημιουργίας ενός Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ασφαλείας (European Security Council), ανακοίνωσε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν,
Όπως ανέφερε, η νέα στρατηγική θα παρουσιαστεί από κοινού με την Ύπατη εκπρόσωπο της ΕΕ για την Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφαλείας, με στόχο την προσαρμογή των ευρωπαϊκών θεσμών και των διαδικασιών λήψης αποφάσεων στη νέα πραγματικότητα των απειλών ασφαλείας. Η φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι οι κυβερνοεπιθέσεις, οι δολιοφθορές, οι εμπρησμοί και οι παραβιάσεις με drones αυξάνονται και ότι, όσο αυξάνεται το επίπεδο της απειλής, πρέπει να ενισχύεται και η ευρωπαϊκή ετοιμότητα.
Παράλληλα ανακοίνωσε ότι η Επιτροπή θα καταθέσει προτάσεις για να γίνει πραγματικότητα ένα Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Ασφαλείας, με τη συμμετοχή εταίρων όπως ο Καναδάς, η Νορβηγία, η Ουκρανία και το Ηνωμένο Βασίλειο, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι αυξανόμενοι κίνδυνοι για την ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Η πρόεδρος της Επιτροπής πρότεινε επίσης τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού μηχανισμού αντίδρασης σε υβριδικές απειλές, αντίστοιχου με το ‘Αρθρο 4 του ΝΑΤΟ, το οποίο χαρακτήρισε «ευρωπαϊκό ‘Αρθρο 4» ή «Πρωτόκολλο Έκτακτης Ασφάλειας». Όπως εξήγησε, με την ενεργοποίησή του από ένα κράτος-μέλος, όλα τα κράτη-μέλη θα συγκαλούνται για τον συντονισμό κοινής ευρωπαϊκής αντίδρασης, προκειμένου να αποτρέψουν περαιτέρω κλιμάκωση και να περιορίσουν τις επιπτώσεις μιας επίθεσης.
Αναφερόμενη, τέλος, στην ευρωπαϊκή άμυνα, ανακοίνωσε ένα νέο Ευρωπαϊκό Μέσο για την ενίσχυση των στρατηγικών αμυντικών δυνατοτήτων (European Instrument for Strategic Enablers), πλήρως ευθυγραμμισμένο με το ΝΑΤΟ, για την ενίσχυση κρίσιμων δυνατοτήτων, όπως η αντιαεροπορική και η αντιπυραυλική άμυνα, οι στρατηγικές μεταφορές, ο ανεφοδιασμός αεροσκαφών, το διάστημα και η κυβερνοάμυνα.
«Η Ευρώπη θα υπερασπιστεί κάθε τετραγωνικό μέτρο της επικράτειάς της», δήλωσε η Φον ντερ Λάιεν.
«Όλα τα εξωτερικά μας σύνορα είναι ευρωπαϊκά σύνορα», υπογράμμισε η φον ντερ Λάιεν, αναφερόμενη στις μεταναστευτικές πιέσεις που δέχθηκε η Ευρώπη το φετινό καλοκαίρι, από τα ανατολικά της σύνορα έως τις ακτές της Κρήτης και τη Μεσόγειο, αλλά και στην κρίση στη Θέουτα.
«Τα σύνορα της Θέουτας είναι ευρωπαϊκά σύνορα. Γιατί η Θέουτα είναι Ισπανία. Η Θέουτα είναι Ευρώπη. Και η Ευρώπη θα είναι εκεί για εσάς», τόνισε, υπογραμμίζοντας ότι «η μόνη λύση είναι μια ευρωπαϊκή λύση».
Η φον ντερ Λάιεν επισήμανε ότι το Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το ‘Ασυλο αποτελεί το κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο για την αντιμετώπιση του ζητήματος και πρέπει πλέον να εφαρμοστεί πλήρως. Όπως ανέφερε, οι παράτυπες αφίξεις έχουν μειωθεί κατά 55% τα τελευταία δύο χρόνια και κατά επιπλέον 35% φέτος.
Ωστόσο, τόνισε ότι «τα γεγονότα αυτού του καλοκαιριού δείχνουν ότι τα εργαλεία μας πρέπει να εξελιχθούν – ιδίως για καταστάσεις έκτακτης ανάγκης», προσθέτοντας ότι «η Ευρώπη χρειάζεται τα μέσα για να προστατεύει τα σύνορά της ανά πάσα στιγμή – ειδικά σε σενάρια όπου οι μαζικές μετακινήσεις ενορχηστρώνονται και εργαλειοποιούνται».
Σε αυτή τη λογική, η Φον ντερ Λάιεν πρότεινε να δημιουργηθεί ένα «Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Αντιμετώπισης Καταστάσεων Έκτακτης Ανάγκης», το οποίο όπως είπε θα ενεργοποιείται μόνο υπό αυστηρά καθορισμένες προϋποθέσεις, για περιορισμένο χρονικό διάστημα και με συγκεκριμένη ευελιξία, ιδίως σε περιπτώσεις μαζικών και «εργαλειοποιημένων» ροών.
«Θα τηρούμε πάντα τις αξίες και τα θεμελιώδη δικαιώματά μας. Αλλά δεν θα συμβιβαστούμε ποτέ στο ζήτημα της προστασίας των συνόρων μας», υπογράμμισε η πρόεδρος της Επιτροπής. Παράλληλα ανακοίνωσε την ενίσχυση της Frontex – ιδίως για την επιτάχυνση των επιστροφών, τη βελτίωση των συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης και νέα μέτρα για την αντιμετώπιση των αιτιών της παράτυπης μετανάστευσης.
Ανέφερε, τέλος, ότι η ΕΕ θα συνεχίσει να αντιμετωπίζει τα βαθύτερα αίτια της παράτυπης μετανάστευσης και ανακοίνωσε μια νέα πρωτοβουλία για δεξιότητες και θέσεις εργασίας των νέων στη Μεσόγειο (Mediterranean Youth Skills and Jobs initiative), με στόχο τη δημιουργία περισσότερων ευκαιριών απασχόλησης, κατάρτισης και μαθητείας στις χώρες της περιοχής. Όπως είπε, «πρέπει να συνεργαστούμε με τους γείτονές μας για την τόνωση των επενδύσεων, για να προσφέρουμε στους νέους ουσιαστικές προοπτικές – ώστε να μην αναγκάζονται να ρισκάρουν τη ζωή τους».