Το Ιράν φαίνεται έτοιμο να εκτοξεύσει πολύ περισσότερους πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς προς το Ισραήλ και άλλες χώρες της Μέσης Ανατολής, καθώς έχει προχωρήσει ταχύτατα στην αποκατάσταση της πρόσβασης στα υπόγεια πυραυλικά
Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει τα όρια της αμερικανικής στρατηγικής βομβαρδισμών, σύμφωνα με ειδικούς.
Για εβδομάδες, οι επιθέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ περιόριζαν την πρόσβαση του Ιράν στις υπόγειες πυραυλικές εγκαταστάσεις του, καταστρέφοντας δρόμους και θάβοντας τις εισόδους των σηράγγων. Ωστόσο, δορυφορικές εικόνες που εξέτασε το CNN δείχνουν ότι η Τεχεράνη χρησιμοποίησε απλό εξοπλισμό, όπως μπουλντόζες και ανατρεπόμενα φορτηγά, για να αντιμετωπίσει τις δαπανηρές αυτές επιχειρήσεις, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι πυραυλικές της δυνατότητες δεν μπορούν να εξουδετερωθούν απλώς με την καταστροφή των εισόδων των σηράγγων.
❗️????????⚔️???????? – According to a CNN analysis of recent Airbus Defence and Space satellite imagery, Iran has used bulldozers and dump trucks to rapidly reopen at least 50 blocked tunnel entrances across 18 underground missile sites since the ceasefire took effect in early April 2026.… pic.twitter.com/JCthN7WVL3
— ????????The Informant (@theinformant_x) May 30, 2026
Παρότι το Ιράν και οι ΗΠΑ έχουν καταλήξει σε μια προκαταρκτική συμφωνία για την επαναλειτουργία των θαλάσσιων μεταφορών μέσω του Ορμούζ, απαιτούνται ακόμη μήνες διαπραγματεύσεων για την οριστικοποίηση των λεπτομερειών.
Εάν οι εχθροπραξίες επαναληφθούν, το Ιράν θα μπορεί να συνεχίσει να εκτοξεύει πυραύλους όσο διαθέτει εκτοξευτές και πληρώματα, ακόμη κι αν έχει διακοπεί η παραγωγή νέων πυραύλων, δήλωσε ο Σαμ Λερ, ερευνητής στο James Martin Center for Nonproliferation Studies. Όπως σημείωσε, οι εκτοξευτές μπορούν να εξοπλιστούν με το σημαντικό απόθεμα πυραύλων που εξακολουθεί να διαθέτει η χώρα.
Κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων, το Ιράν επιχείρησε να αποκαταστήσει τις εισόδους των σηράγγων υπό ιδιαίτερα επικίνδυνες συνθήκες, καθώς οι ΗΠΑ και το Ισραήλ συχνά στόχευαν ακόμη και τα μηχανήματα εκσκαφής. Παρ’ όλα αυτά, η Τεχεράνη συνέχισε να εκτοξεύει πυραύλους καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου, αν και με πολύ μειωμένους ρυθμούς. Μετά την εκεχειρία, οι εργασίες αποκατάστασης επιταχύνθηκαν σημαντικά.
Σύμφωνα με την ανάλυση του CNN, το Ιράν έχει πλέον ανοίξει ξανά 50 από τις 69 εισόδους σηράγγων που είχαν πληγεί σε 18 υπόγειες πυραυλικές εγκαταστάσεις. Παράλληλα, έχουν αποκατασταθεί και άλλες κρίσιμες υποδομές, όπως οι δρόμοι που είχαν βομβαρδιστεί ώστε να εμποδιστεί η μετακίνηση των εκτοξευτών. Οι δορυφορικές εικόνες δείχνουν ότι σχεδόν όλοι οι κρατήρες έχουν καλυφθεί, ενώ σε δύο περιπτώσεις οι δρόμοι έχουν ασφαλτοστρωθεί εκ νέου.
«Ο αμερικανικός στρατός είναι εξαιρετικά αποτελεσματικός στην επίτευξη τακτικών επιτυχιών, και η προσωρινή αδρανοποίηση της ιρανικής πυραυλικής δύναμης αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα», δήλωσε ο Λερ. «Αν όμως αυτές οι επιτυχίες δεν συνοδεύονται από ρεαλιστικούς στρατηγικούς στόχους και ένα εφαρμόσιμο σχέδιο νίκης, μπορεί τελικά να οδηγήσουν σε στρατηγική αποτυχία».
Βασικός στόχος του πολέμου
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έχει επανειλημμένα αναφέρει το πυραυλικό οπλοστάσιο του Ιράν ως έναν από τους κύριους λόγους της σύγκρουσης, θεωρώντας την καταστροφή του βασικό πολεμικό στόχο. Σε ανάρτησή του τον Μάρτιο στην πλατφόρμα Truth Social, είχε συμπεριλάβει την «πλήρη εξουδετέρωση των ιρανικών πυραυλικών δυνατοτήτων, των εκτοξευτών και κάθε σχετικής υποδομής» μεταξύ των πέντε βασικών επιδιώξεων του πολέμου.
Το δίκτυο υπόγειων πυραυλικών βάσεων του Ιράν, η κατασκευή του οποίου ξεκίνησε πριν από περισσότερα από 20 χρόνια, προσφέρει σημαντική προστασία στους πυραύλους και στους εκτοξευτές. Το μεγάλο βάθος πολλών εγκαταστάσεων – ορισμένες βρίσκονται κάτω από εκατοντάδες μέτρα βράχου – περιορίζει σημαντικά τις επιλογές των αμερικανικών και ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων για την καταστροφή τους.
Έτσι, κατά τις πρώτες εβδομάδες της σύγκρουσης, οι επιθέσεις επικεντρώθηκαν κυρίως στις εισόδους των σηράγγων. Σε συνδυασμό με τις προσπάθειες εντοπισμού και καταστροφής εκτοξευτών, η στρατηγική αυτή περιόρισε αισθητά τον αριθμό των ιρανικών πυραυλικών επιθέσεων. Οι βομβαρδισμοί προκάλεσαν σοβαρές ζημιές στις εγκαταστάσεις, θάβοντας τις περισσότερες εισόδους κάτω από τεράστιους όγκους συντριμμιών και καταστρέφοντας τους δρόμους πρόσβασης.
Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ επιχείρησαν επίσης να πλήξουν συνολικά την ιρανική αλυσίδα παραγωγής πυραύλων, στοχεύοντας εργοστάσια ηλεκτρονικών εξαρτημάτων, εγκαταστάσεις παραγωγής καυσίμων πυραύλων και μονάδες κατασκευής πυραυλικών σωμάτων.
Μετά την εκεχειρία της 8ης Απριλίου, ο Αμερικανός υπουργός Πολέμου, Πιτ Χέγκσεθ δήλωσε ότι το Ιράν θα αναγκαστεί να ανασύρει τους εναπομείναντες εκτοξευτές και πυραύλους του χωρίς δυνατότητα αντικατάστασής τους, καθώς η αμυντική του βιομηχανία έχει ουσιαστικά καταστραφεί.
Ωστόσο, οι ειδικοί εκτιμούν ότι περίπου 1.000 πύραυλοι εξακολουθούν να βρίσκονται αποθηκευμένοι στις υπόγειες εγκαταστάσεις. Το απόθεμα αυτό, προστατευμένο βαθιά κάτω από την επιφάνεια, θεωρείται απίθανο να έχει υποστεί σοβαρές ζημιές από επιθέσεις στο επίπεδο του εδάφους.
Αγώνας δρόμου για αποκατάσταση
Για την επαναλειτουργία των βάσεων, το Ιράν χρησιμοποιεί ευρύ φάσμα μηχανημάτων έργου και εκσκαφών. Στις δορυφορικές εικόνες διακρίνονται φορτωτές που απομακρύνουν μπάζα και φορτηγά που γεμίζουν κρατήρες από βομβαρδισμούς.
Σε μια βάση κοντά στο Ισφαχάν, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ πραγματοποίησαν πολλαπλά πλήγματα για να αποκλείσουν τέσσερις εισόδους σηράγγων. Σε δύο από αυτές εντοπίστηκαν τουλάχιστον 18 κρατήρες, ένδειξη του μεγάλου αριθμού πυρομαχικών που χρησιμοποιήθηκαν. Ωστόσο, ήδη από τις αρχές Μαΐου, δορυφορικές εικόνες έδειχναν φορτηγά να γεμίζουν τους κρατήρες, ενώ άλλες είσοδοι είχαν ήδη αποκατασταθεί πλήρως και οι δρόμοι πρόσβασης είχαν ασφαλτοστρωθεί ξανά.
Σε άλλη βάση, κοντά στην πόλη Χομεΐν, εικόνες του Απριλίου κατέγραψαν τουλάχιστον δέκα οχήματα έργων να εργάζονται για την αποκατάσταση μίας μόνο εισόδου.
Οι αναλυτές εκφράζουν ανησυχία ότι η συνεχιζόμενη απειλή που αντιπροσωπεύει το ιρανικό πυραυλικό οπλοστάσιο υποτιμάται, ιδιαίτερα καθώς τα αποθέματα αμερικανικών αναχαιτιστικών πυραύλων μειώνονται.
Επιπλέον, οι επιθέσεις στις πυραυλικές βιομηχανίες του Ιράν ενδέχεται να μην καθυστερήσουν την ανασυγκρότηση της παραγωγικής του ικανότητας όσο εκτιμούν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ. Ορισμένες από τις εγκαταστάσεις που επλήγησαν είχαν ήδη δεχθεί επιθέσεις και κατά τον περσινό Δωδεκαήμερο Πόλεμο, αλλά έκτοτε είχαν αποκατασταθεί.
Αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών εκτιμούν ότι το Ιράν έχει ήδη ξεκινήσει την ανασυγκρότηση βασικών στρατιωτικών δυνατοτήτων, επανεκκινώντας την παραγωγή μη επανδρωμένων αεροσκαφών και αντικαθιστώντας εκτοξευτές και υποδομές παραγωγής πυραύλων.
«Οι Ιρανοί έχουν ξεπεράσει όλα τα χρονοδιαγράμματα ανασυγκρότησης που είχαν θέσει οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών», δήλωσε Αμερικανός αξιωματούχος στο CNN.
Όπως υπογραμμίζει ο ερευνητής Τιμούρ Καντίσεφ, η κατάσταση αναδεικνύει μια βασική δυσκολία των στρατιωτικών επιχειρήσεων κατά του Ιράν: «Χρειάζονται εξαιρετικά προηγμένα και ακριβά όπλα για να προκληθούν αυτές οι ζημιές, ενώ η αποκατάσταση γίνεται με πολύ απλά μέσα — ουσιαστικά με μπουλντόζες».