Στροφή στα μεταχειρισμένα

τελευταία πενταετία, σύμφωνα με στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ). Το 2020, οι πωλήσεις μεταχειρισμένων προϊόντων από καταστήματα, όπως ρούχα, παπούτσια, τσάντες, ηλεκτρονικές συσκευές, κινητά τηλέφωνα, ανήλθαν μόλις σε 8,6 εκατ. ευρώ, το 2021 σε 15,1 εκατ. ευρώ, το 2022 εκτοξεύτηκαν στα 32 εκατ. ευρώ, το 2023 σημείωσαν νέα άνοδο και προσέγγισαν τα 40,9 εκατ. ευρώ, το 2024 αυξήθηκαν και πάλι φτάνοντας στα 43,3 εκατ. ευρώ, ενώ το 2025 ανήλθαν σε 57,1 εκατ. ευρώ.

Σωρευτικά από το 2021 μέχρι σήμερα, οι πωλήσεις μεταχειρισμένων προϊόντων έχουν αυξηθεί κατά 564%. Μόνο την περυσινή χρονιά η αξία των μεταχειρισμένων προϊόντων που πωλήθηκαν σημείωσε εκρηκτική άνοδο κατά 31,7% σε σχέση με τις πωλήσεις που σημειώθηκαν το 2024. Σύμφωνα με εκπροσώπους του εμπορικού κόσμου, οι πωλήσεις είναι πολύ μεγαλύτερες καθώς τα συγκεκριμένα στοιχεία αφορούν αγορές που έχουν γίνει μόνο σε φυσικά καταστήματα και όχι ηλεκτρονικά.

Οπως επισημαίνουν, πολλοί είναι οι καταναλωτές που επιλέγουν να αγοράσουν μεταχειρισμένα προϊόντα μέσα από ηλεκτρονικές πλατφόρμες. Χαρακτηριστικά είναι τα στοιχεία της Revolut για την εξέλιξη των συναλλαγών που αφορούν αγοραπωλησίες μεταχειρισμένων ειδών στην Ελλάδα, σύμφωνα με τα οποία αυτές τετραπλασιάστηκαν το 2025 σε σχέση με το 2024.

Κριτήρια

Η γενικευμένη ακρίβεια κυρίως σε τρόφιμα, στέγαση, ενέργεια, μεταφορές, είδη ένδυσης και υπόδησης έχει οδηγήσει πολλούς καταναλωτές να στρέφονται σε φθηνότερα προϊόντα με την ποιότητα τις περισσότερες φορές να μην αποτελεί το βασικό κριτήριο απόκτησής τους. Μάλιστα, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, στα είδη ένδυσης και υπόδησης, προϊόντα τα οποία πωλούνται σε αρκετά μεγάλο βαθμό και ως μεταχειρισμένα, τον Ιανουάριο καταγράφηκαν ετήσιες ανατιμήσεις που φτάνουν το 8% – ποσοστό τριπλάσιο του πληθωρισμού.

Μεγάλη αύξηση

Με την αγοραστική δύναμή τους να βρίσκεται σε χαμηλά επίπεδα, πλέον οι καταναλωτές στρέφονται στην αγορά μεταχειρισμένων προϊόντων και, μάλιστα, από καταστήματα που διαθέτουν τα συγκεκριμένα είδη, όπως κινητά τηλέφωνα και διάφορα αξεσουάρ. Ετσι, γνωστή αλυσίδα με ηλεκτρικά και ηλεκτρονικά προϊόντα διαθέτει προς πώληση μεταχειρισμένα κινητά τηλέφωνα. Τη μεγαλύτερη ποικιλία, όμως, μπορούν να βρουν οι καταναλωτές σε ρούχα.

Για παράδειγμα στον τομέα της ένδυσης, μπορεί κάποιος να αποκτήσει ένα σακάκι με μόλις 10 ευρώ ή ένα πουκάμισο με 5 ευρώ, πολλά από τα οποία μάλιστα είναι σε πολύ καλή κατάσταση. Σύμφωνα με καταστηματάρχες που δραστηριοποιούνται στον τομέα του μεταχειρισμένου ρούχου, η αγοραστική κίνηση έχει αυξηθεί σημαντικά το τελευταίο διάστημα, κάτι το οποίο αποδίδουν στη γενικευμένη ακρίβεια κυρίως λόγω των υψηλότερων δαπανών για τρόφιμα, ενοίκια και ενέργεια. Και όπως όλα δείχνουν, η άνοδος των πωλήσεων θα συνεχιστεί και το επόμενο χρονικό διάστημα.

Αξίζει να σημειωθεί ότι έρευνα που είχε πραγματοποιηθεί το περασμένο καλοκαίρι από τη Solid Havas, σε συνεργασία με τη Havas Commerce, ένας στους δύο καταναλωτές στη χώρα μας αγόρασε μέσα προϊόντα είτε μεταχειρισμένα είτε επισκευασμένα. Αναφέρεται, μάλιστα, ότι η επιλογή μεταχειρισμένων προϊόντων δεν φαίνεται να είναι απλώς μια μόδα ή μια εφήμερη συνήθεια, αλλά μια συνειδητή και οικονομικά ορθολογική στάση των πολιτών. Ομως, η εκρηκτική αύξηση στις πωλήσεις μεταχειρισμένων ειδών προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία στους εκπροσώπους των εμπορικών καταστημάτων.

Ανάγκη

Σύμφωνα με έρευνα του Ινστιτούτου της Ελληνικής Συνομοσπονδίας Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας, η στροφή αυτή δεν αποτελεί «επιλογή στιλ», αλλά ανάγκη των καταναλωτών που βλέπουν την αγοραστική τους δύναμη να εξανεμίζεται, καθώς το μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματός τους διατίθεται κυρίως στην αγορά τροφίμων. Σημαντικό ρόλο σε αυτή την τάση φαίνεται να διαδραματίζει αφενός το γεγονός ότι οι καταναλωτές αναζητούν οικονομικότερες επιλογές σε συνθήκες ακρίβειας, αφετέρου η ευαισθητοποίηση από πλευράς της νεότερης γενιάς καταναλωτών για θέματα βιωσιμότητας. Οι τελευταίοι, μάλιστα, επιλέγουν να πραγματοποιούν τις αγορές των second hand προϊόντων κυρίως από ειδικές πλατφόρμες και σχετικές εφαρμογές.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η βιομηχανία μεταχειρισμένων ενδυμάτων, η οποία θεωρείται και η μεγαλύτερη στην κατηγορία των second hand, εκτιμάται από το FMI πως από τα 17,3 δισ. δολάρια σε αξία το 2024 θα ξεπεράσει τα 36 δισ. δολάρια το 2034, «τρέχοντας» με ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης 7,7%. Σε παγκόσμιο επίπεδο, σύμφωνα με τη Statista, η αξία της αγοράς υπολογίστηκε σε 197 δισ. δολάρια ΗΠΑ το 2023 και προβλέπεται να αυξηθεί ραγδαία κατά περίπου 100 δισ. δολάρια έως το 2026.

Οπως επισημαίνουν οι καταστηματάρχες, η ποιότητα, είτε αφορά ρούχα και παπούτσια ή ακόμη και τρόφιμα, μπαίνει σε δεύτερο πλάνο, καθώς το βασικό κριτήριο για την επιλογή ενός προϊόντος είναι η τιμή. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι πωλήσεις στην ένδυση ήταν μειωμένες κατά 1,8% και στην υπόδηση κατά 5,6%. Αυτή η εξέλιξη αντανακλά και τον περιορισμό του διαθέσιμου εισοδήματος των καταναλωτών για αγορές.

Αδιάφορες εκπτώσεις

Στο πλαίσιο αυτό, φαίνεται πλέον ότι οι εκπτώσεις είναι αδιάφορες για πολλούς καταναλωτές. Και αυτό αποτυπώθηκε στη διάρκεια της φετινής εκπτωτικής περιόδου που, σύμφωνα με έρευνα του Ινστιτούτου της Ελληνικής Συνομοσπονδίας Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας, μία στις δύο επιχειρήσεις πραγματοποίησε μικρότερο κύκλο εργασιών και μόλις μία στις 10 επιχειρήσεις μεγαλύτερο, συγκριτικά με την αντίστοιχη περυσινή περίοδο.