Τον οδικό χάρτη για τη μετάβαση από μια «ατελή» ενιαία αγορά σε «μία αγορά για μία Ευρώπη» έως το τέλος του 2027, παρουσίασαν ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, και
Στο επίκεντρο της συζήτησης τέθηκαν η απλοποίηση των κανόνων, η ενίσχυση της ενιαίας αγοράς, η ενεργειακή πολιτική, οι συγχωνεύσεις εταιρειών και η κινητοποίηση ιδιωτικών και δημόσιων επενδύσεων, με τον Αντόνιο Κόστα να κάνει λόγο για «νέα δυναμική και κοινή αίσθηση κατεπείγοντος» γύρω από την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης.
«Σήμερα ανοίξαμε τον δρόμο για να συμφωνήσουμε συγκεκριμένες δράσεις στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Μαρτίου», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Πρόσθεσε ότι υπάρχει ομοφωνία για την επιτάχυνση της ατζέντας απλοποίησης, για την ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς και για την ανάγκη να επιτραπεί, σε επιλεγμένους τομείς, όπως οι τηλεπικοινωνίες, μεγαλύτερος βαθμός συγκέντρωσης επιχειρήσεων, ώστε να ενισχυθούν οι επενδύσεις και η καινοτομία, στο πλαίσιο, όπως είπε, ενός «είδους κοινωνικού συμβολαίου», ώστε οι ενοποιημένες εταιρείες να επενδύουν περισσότερο και να καινοτομούν.
«Χρειαζόμαστε πραγματικούς ευρωπαϊκούς πρωταθλητές σε στρατηγικούς τομείς», ανέφερε, σημειώνοντας ότι ο τομέας της άμυνας, του διαστήματος, των καθαρών τεχνολογιών, της τεχνητής νοημοσύνης και των συστημάτων πληρωμών συγκαταλέγονται στις βασικές προτεραιότητες.
Τόνισε, παράλληλα, ότι η αναθεώρηση των κατευθυντήριων γραμμών για τις συγχωνεύσεις θα διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση του νέου πλαισίου.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στις επενδύσεις λέγοντας ότι «δεν μπορεί να υπάρξει ανταγωνιστικότητα χωρίς περισσότερες επενδύσεις. Πρέπει να επιταχύνουμε την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, ώστε οι ευρωπαϊκές αποταμιεύσεις να κατευθύνονται σε επενδύσεις στην Ευρώπη».
Κλείνοντας την εισαγωγική του τοποθέτηση ο Κόστα ξεκαθάρισε ότι το 2026 θα είναι έτος υλοποίησης: «Το 2026 η Ευρώπη θα παραδώσει αποτελέσματα. Όπως κάναμε πέρσι στην άμυνα, θα το κάνουμε φέτος στην ανταγωνιστικότητα».
Μία Ευρώπη – μία αγορά
Από την πλευρά της, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν χαρακτήρισε τη φράση «μία Ευρώπη – μία αγορά» ως το κεντρικό μήνυμα της Συνόδου. «Στόχος μας είναι, μέχρι το τέλος του 2027, να έχουμε μία αγορά για όλη την Ευρώπη», δήλωσε, ανακοινώνοντας ότι στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Μαρτίου θα παρουσιάσει αναλυτικό «οδικό χάρτη» με χρονοδιαγράμματα και συγκεκριμένους στόχους.
Όπως εξήγησε, το σχέδιο θα στηρίζεται σε πέντε βασικούς πυλώνες: Πρώτον, τη δραστική μείωση του διοικητικού και ρυθμιστικού φόρτου, με επιτάχυνση των λεγόμενων omnibus νομοθετημάτων, καταπολέμηση του «gold-plating» από τα κράτη μέλη, περιορισμό των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων σε καθαρά τεχνικά ζητήματα και εισαγωγή ρητρών λήξης (sunset clauses) στη νομοθεσία.
Δεύτερον, τη δημιουργία μιας πραγματικά ενιαίας αγοράς για τις επιχειρήσεις, με κεντρικό εργαλείο το «28ο καθεστώς» και την προώθηση της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων.
Τρίτον, την οικοδόμηση ενιαίας αγοράς ενέργειας, μέσω ενίσχυσης των διασυνδέσεων και των υποδομών και με επανεξέταση του σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρισμού.
Τέταρτον, την ολοκλήρωση της ψηφιακής ενιαίας αγοράς, με το Digital Networks Act, ενιαία ψηφιακή ταυτότητα και κανάλι επικοινωνίας των επιχειρήσεων με τις δημόσιες αρχές, καθώς και νέο πακέτο τεχνολογικής κυριαρχίας (chips, cloud και τεχνητή νοημοσύνη) και, πέμπτον, την επιτάχυνση της εφαρμογής και της σύναψης εμπορικών συμφωνιών, ως βασικό στήριγμα της ανταγωνιστικότητας.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο λεγόμενο «28ο καθεστώς» για τις επιχειρήσεις, που θα επιτρέπει τη σύσταση και λειτουργία εταιρείας με ένα ενιαίο, απλό σύνολο κανόνων σε όλη την ΕΕ.
«Θα προτείνουμε το 28ο καθεστώς πριν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Μαρτίου. Οπουδήποτε στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μια εταιρεία θα μπορεί να ιδρύεται ψηφιακά μέσα σε 48 ώρες και να λειτουργεί με ένα ενιαίο σύνολο κανόνων», είπε.
Σε ό,τι αφορά τις συγχωνεύσεις, η Πρόεδρος της Επιτροπής ανακοίνωσε ότι το σχέδιο αναθεώρησης των κατευθυντήριων γραμμών για τον έλεγχο συγχωνεύσεων θα παρουσιαστεί τον Απρίλιο, ξεκαθαρίζοντας ότι οι νέοι κανόνες θα λαμβάνουν υπόψη τον παγκόσμιο ανταγωνισμό και όχι μόνο τις συνθήκες της εσωτερικής αγοράς, ώστε να καταστεί δυνατή η δημιουργία ευρωπαϊκών πρωταθλητών.
Παράλληλα, επιβεβαίωσε ότι το ζήτημα της ενοποίησης, ιδίως στον τομέα των τηλεπικοινωνιών, εντάσσεται και στο υπό προώθηση Digital Networks Act.
Για την ενέργεια, αναγνώρισε ότι οι τιμές παραμένουν υψηλές και ότι η Επιτροπή θα παρουσιάσει διαφορετικές επιλογές σχετικά με το αν απαιτείται αλλαγή στον σχεδιασμό της αγοράς ηλεκτρισμού, συμπεριλαμβανομένου και του συστήματος merit order. «Οι τιμές της ενέργειας πρέπει να μειωθούν», τόνισε χαρακτηριστικά.